Tibetaanse Gezondheidstraditie

Inleiding

Uit Tibet, het land van de Himalaya, het dak van de wereld, komt een van de oudste en onafgebroken uitgeoefende gezondheidstradities. Geen volksgeneeskunde maar een goed gedocumenteerde traditie van wel meer dan vijfentwintighonderd jaar oud, van een volk dat eeuwenlang letterlijk op eenzame hoogte heeft geleefd. De oudste teksten over de Tibetaanse Gezondheidstraditie dateren van de 7e eeuw na Chr. Via Rusland is deze traditie compleet met kruidenmiddelenreceptuur in de 19e en begin 20e eeuw naar het westen gekomen. Was dat niet gebeurd dan was de Tibetaanse Gezondheidstradities tijdens de Chinese Culturele Revolutie eind jaren ’60 van de vorige eeuw voorgoed van het toneel verdwenen.
Aan de Tibetaanse Gezondheidstradities ligt de leer van de 5 elementen ten grondslag: aarde, water, vuur, wind en ruimte. Of het nu om de macrokosmos of de microkosmos gaat, alles bestaat uit deze 5 elementen. Via deze 5 elementen staat de mens in contact met de wereld om hem heen en het universum. Via deze 5 elementen vinden de Tibetaanse artsen

toegang tot de aandoeningen en hun geneesmiddelen. De vitaliteit van zowel lichaam als geest wordt hiermee beïnvloed. De Tibetaanse Gezondheidstraditie streeft naar een balans in de lichaamsenergieën. Middelpunt is de inzet van hoofdzakelijk plantaardige mengsels. Ze bestaan uit een veelvoud van natuurlijke stoffen die elkaar ondersteunen en een balans bewerkstelligen. Hierdoor ontvouwen deze geneesmiddelen hun werking op verschillende niveaus in het lichaam en hebben nagenoeg geen bijwerkingen.

Principes

Drie dynamische principes

De vijf-elementen manifesteren zich in de mens door de drie dynamische principes: rLung, Tripa en Beken. rLung staat voor de beweging, Tripa voor het verwarmende principe en Beken weerspiegelt het stabiliserende en koelende principe in het lichaam. Wanneer deze drie principes in balans zijn dan is het lichaam gezond. Disharmonie komt door een energetische disbalans tot stand en veroorzaakt een verstoring, die tot een aandoening kan leiden. Volgens de Tibetaanse Gezondheidstraditie ligt de oorzaak van alle ziekten in de “onwetendheid” van het individu. Ze bewerkstelligt als het ware een “afscheiding” van de mens tot zijn omgeving. Met de daaruit volgende waarneming van “ik” en “mijn” ontstaan de psychische intoxicaties haat, ontkenning en begeerte. Zij zijn de directe oorzaken voor een disbalans tussen rLung, Tripa en Beken. Deze kunnen ook door externe oorzaken worden beïnvloedt zoals het individuele gedrag, de voeding, milieu- en klimatologische invloeden. Zo wordt door een winderige en koude omgeving het rLung in het lichaam verhoogt.  Tripa wordt verhoogt door het verblijf in droge en hete plaatsen, en het  Bekenprincipe wordt verhoogt in vochtige en zwoele plaatsen. Het is het doel van de Tibetaanse Gezondheidstraditie om deze drie lichaamsprincipes weer in evenwicht te brengen.

rLung Tripa Beken
Elementen Lucht Vuur Aarde en water
Overeenkomstige psychische intoxicaties volgens dit principe Begeerte Haat Ontkenning
Manifestaties in het lichaam Beweging Warmte Koude en vloeistoffen (slijm)
Eigenschappen Lucht, beweeglijk, koude, rulheid, droogte Heet, scherp, droog, licht,
vettig, beweeglijk
Zwaar, stabiel, stomp, fijn, vettig, vloeibaar, koel, stomp vettig, flexibel

 Geschiedenis

De aanvang van de Tibetaanse Gezondheidstraditie heeft zijn oorsprong in de voor boeddhistische era van de Bön-religie.  De animistische heilmethoden van de Bönpas werden door Shenrab Miwo onderwezen. Het omvatte enkele geneeskundige handelingen, voedingsregels en een rudimentaire kennis van de kruiden. Onder leiding van de Tibetaanse koning Song Tsen Gampo werden in de 7de eeuw de sjamanische praktijken en de natuurgeneeskunde verder ontwikkeld. Op aandringen van zijn beiden vrouwen, de Chinese prinses Wencheng en de Nepalese prinses Bhrikuti, nodigde koning Song Tsen Gampo artsen uit India, China, Iran, Nepal en Kaschmir uit. Het Tibetaanse schrift werd verder ontwikkeld en de medische teksten werden vertaald in het Tibetaans.

De eerste versie van de vier Mantra’s (Gyüshi)

Tijdens de regering van koning Tri Song Detsen (755 tot 797) werd er een medisch congres georganiseerd in Lhasa, waarvoor artsen uit de omliggende landen werden uitgenodigd. Als synthese van de gepresenteerde systemen schreef Yuthok Yonten Gonpo, een Tibetaanse arts, de eerste versie van de vier Mantra’s (Gyüshi) Dit diende voor Yothog Yonton Gonpo de jongere, in de 11de eeuw, als basis voor de huidige versie van de “Gyüshi”, het maatgevende werk van de Tibetaanse Gezondheidstraditie. Daarin werden 84.000 ziekten geclassificeerd en ca. 2293 geneeskrachtige middelen gepresenteerd.

Medicinale kaart

In de 17de eeuw ontwikkelde de Tibetaanse Gezondheidstraditie zich tot klassieke rijpheid. De Dalai Lama gaf, naast de opdracht voor de bouw van het Potalapaleis, ook opdracht voor de oprichting van het “Chapori-Medicin-Institute” in Lhasa.
Zijn minister, Sangye Gyamtso, corrigeerde het Gyüshi, en schreef een beroemd commentaar met de titel “The blue Berill” (zie afbeelding). De 79 Thangkas vormen tot op de dag van vandaag de basis voor de Tibetaanse Gezondheidstraditie.

In 1916 richtte de 13de  Dalai Lama in Lhasa de tweede school op voor geneeskunde en astrologie, het Men-Tsee-Khang. Dit instituut stond open voor zowel monniken als leken. De opleiding van de artsen was vooral gericht op de praktische behandeling van patiënten. De toepassing van de Tibetaanse geneeskunde bleef niet alleen beperkt tot Tibet maar vond ook ingang in Mongolië, China, in boeddhistische gebieden van Rusland (b.v. in het Siberische Burjatië) en in Centraal Azië alsook in Nepal, Sikkim, Bhutan en Ladakh. In het Russische Tsarenrijk van de 19de eeuw drong de vermaardheid van de Tibetaanse Gezondheidstraditie zelfs door tot het hof van de Tsaar in St. Petersburg. Daar openden Tibetaanse artsen- die oorspronkelijk uit Burjatië stamden – een kliniek  voor Tibetaanse geneeskunde.

Tibetaanse Gezondheidstraditie in 21ste eeuw

Voor de Chinese bezetting van Tibet in 1959, bestonden er in de hoofdstad Lhasa twee geneeskundige centra: Chakpori en Men-Tsee-Khang. Tijdens de culturele revolutie werden Chakpori en  vele waardevolle werken en schriften vernietigd. Doordat veel artsen om het leven kwamen ging veel praktisch materiaal en kennis verloren. Het Men-Tsee-Khang heeft deze tijd gelukkig overleefd en de Tibetaanse geneeskunde wordt weer volop gepraktiseerd en geleerd. In 1961 richtte de Tibetaanse exilregering in het noorden van India het Tibetian Medical & Research Institute (TMAR) op. Op het ogenblik zijn er in India een respectabel aantal dochterklinieken. Ook het Chapori-Instituut werd in India opnieuw gebouwd.

Daila Lama op bezoek bij firma Padma AG in Zwitserland.

Voor de ontwikkeling van de Tibetaanse Gezondheidstraditie en de verankering in het Westen zet de Dalai Lama zich herhaaldelijk nadrukkelijk in. Tijdens zijn bezoek aan de PADMA AG in augustus 2005, pleitte de Dalai Lama om de kloof tussen de westerse en oosterse tradities te overbruggen: “Voor de ontwikkeling van onze Gezondheidstraditie is het zeer nuttig dat er landen zijn met vrijheid, wetgeving, en een traditie hebben van objectieve, wetenschappelijk onderzoek. Dit is bijzonder belangrijk en nuttig. Daarom waardeer ik de inzet die hier wordt verricht  bijzonder hoog. Werkelijk prachtig, prachtig. Ik hoop dan ook, dat in de toekomst ons medisch centrum in Dharamsala nauw contact met u (Padma AG) blijft houden zodat sommige van onze artsen zo nu en dan hier kunnen komen om gezamelijke onderzoeksprojecten te bespreken en uit te voeren. (…). Sinds een geruime tijd geloof ik dat de Tibetaanse Gezondheidstraditie een combinatie is van gezondheidstradities van de verschillende landen. (… ) Er heeft dan ook in het verleden  een nauwe samenwerking tussen deze (Tibet) en andere medische tradities (China, India en anderen) plaatsgevonden. En vandaag, in de 21e eeuw, moeten we deze samenwerking voortzetten, in het voordeel van de hele mensheid.”

Tibetaanse kruidencombinaties

De volgende producten zijn verkrijgbaar:

Padma Aciben 40 capsules

Padma Basic 200 capsules

Padma Digestin 40 capsules

Padma Hepaten 40 capsules

Padma Nervotonin 40 capsules

Padma Venaben 40 capsules